Web 2.0 Nedir?

Türk internet sektörünün köklü şirketlerinin birinde şöyle bir konuşmaya tanık olmuştum:

“Biz bu işe girdiğimizde kimsenin birşeyden haberi yoktu, liderdik. Şimdi Web 2.0 diye birşey çıktı bizden sonra başlayanlar bizi geçti.
Nedir bu Web 2.0?”

Bunu söyleyen firma sahibinin o anki çaresizliği bir anlamda piyasanın çaresizliğini özetliyordu. Web 2.0 neydi, hemen öğrenip uygulamak gerekirdi.

Web 2.0 tek birşey olsaydı bu kolay olurdu. Yani tasarımda bir trend olsaydı mesela. Parlak butonlar, büyük fontlar, minimalist tasarım… Evet bunlar Web2.0 karakteristiği olarak alınabilirdi ama Web 2.0 bir tasarım trendi değildi.

Bir teknoloji miydi peki? Web standartları, zengin arayüzler (RUI), CSS, ajax, flex … Evet bunlar da olmazsa olmazdı ama Web 2.0′ı teknoloji ile tanımlamaya çalışmakta tasarım trendi olarak açıklamakla aynı hataya düşmekti.

Oysa bu kavramı ilk ortaya atan Tim O’Reilly’ye göre web 2.0 kısaca şuydu:

“Web 2.0 bilgisayar endüstrisinde internetin bir platform olarak ilerlemesiyle bir işletme devrimi ve bu platformun kurallarını başarı için anlamaya çalışmaktır. Bu kurallar arasında başlıcası şudur: Ağ etkilerini daha çok insanın kullanabilmesi için programlar kurmak.”

Kaynak: Vikipedi

Burada önemli olan Internet’in bir platform olarak kullanılmasıydı ve ağ etkileriyle yaratılan platformların daha çok insan tarafından kullanılmasını sağlamaktı.

Karmaşık tanımlara, jargonlara girmeyeceğim. Çok basit bir soru soracağım;

Time dergisinin 2006 Aralık ayında “person of the year” yani yılın adamı olarak ilan ettiği kişi kimdi?

Doğru cevap “siz” olacaktı. Bunun sebebi internet’te yaşanan devrimdi, bu devrimin adı Web 2.0 idi. Sıradan insanların işin teknik kısmına girmeden birşeyler üretebilmelerini, paylaşabilmelerini sağlayan internet platformlarıydı, yani Youtube, MySpace, Wikipedia gibi paylaşım ve katılımcı içerik odaklı öncü Web 2.0 projeleriydi.

Tasarım ve teknoloji Web 2.0′ın gelişmesi için ihtiyaç duyulan araçlardır. Bu yüzden Web2.0′ı tanımlarken bunlardan yola çıkmak yanlış olur. Ne ürettiğinize ve kime ürettiğinize bakın. Eğer sipariş üzerine iş yapan bir ajans veya freelance çalışan biriyseniz müşterinizin sizden bir web2.0 projesi istemesi hayalperestlik olacaktır, çünkü müşterilerin hemen hemen hepsi kurumsal cilalı taş devrinden (web 1.0) kalma olacaktır.

İşte o gün tanık olduğum bu konuşmada veremediğim cevap buydu. Bu işin içinde yıllar geçirmiş olmanız, teknolojiye hakim olmanız, tasarımda trendleri yakalamanız bir web 2.0 şirketi olabileceğiniz anlamına gelmez. Tam tersine kurumsal müşterilerinizle sizin aranızdaki uçurumun giderek artacağı ve sizin iş tatmininizin gelirlerinizle doğru orantılı olarak azalacağı anlamına gelir.

Özetle kendi sıradan cümlelerimle Web 2.0′ı tanımlayacak olsam şunu söylemek isterdim:

“Web 2.0 internet’in kurumsal çöplükten kurtulup, bireysel özgürlüklere tanıdığı fırsatlar bütünüdür.”

Geçtiğimiz Nisan ayında katıldığım Web 2.0 konferansının açılış videosu aslında herşeyi çok güzel özetliyor:

Web 2.0 sizsiniz.